Kivi Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Kivi Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

11.05.2021

Güney - Doğu Asya ekini olan kivi, orman altlarında doğal olarak yetişiyordu. Kışın yaprak döken ekin, asma formunda, kuvvetli bir bitki olarak tanınıyor. 50 civarında türü olduğu bilinen kivi meyvesi, 20. yüzyılda anavatanı olan Çin’den diğer coğrafyalara da yayılmaya başladı. Kültür üretimi yapılan Actinidia chinensis adlı tür, bugün dünyanın birçok köşesinde yetiştiriliyor. 

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayımladığı kivi yetiştiriciliği konulu makaleye göre, Hemen hemen bir tavuk yumurtası iriliğinde meyve veren kiviler, dışı tüylü, kahverengi, haki renklerdeki meyvesiyle tanınıyor. Her meyve ortalama 80-100 gram oluyor. Dışındaki kaba görünüm, meyvenin içindeki canlı renkleri ve cezbedici tadı adeta kamufle ediyor. Kiviler içindeki canlı yeşil kısım ve yenilebilir siyah çekirdeklerle, mayhoş bir tat ve estetik bir görünüm sunuyor. Renkleri ve tadı sayesinde tatlılarda ve salatalarda sıklıkla kullanılan kivi meyvesi çoğunlukla çiğ olarak tüketiliyor. İçerisindeki yüksek oranda C vitamini, vitamin ve mineraller de tüketimin hızla yayılmasına neden oluşturuyor. 

Sarılıcı ve tırmanıcı bitkiler arasında kategorize edilen kivi, yüzlek ve saçak kök yapısı bulunduruyor. Kökler 0 ile 40 cm derinlikte yer alıyor. Bazı koşullarda, kök uzunluğu 1.5 metreye kadar inebiliyor. Asma gövde meyve ağırlıklarını taşıyamadığı için dikim sonrasında hereklerle desteklenen ekin, budama ile şekillendiriliyor. Kivilerin yıllık sürgünleri tek tek ve üçlü gruplar halinde oluyor. 

Kivi yetiştiriciliği kışın ılık, yazın sıcak ve nemli geçtiği alanlarda yapılabiliyor. Gözlerin uyanması ile yaprak dökümüne kadar olan gelişim ve hasat süreçlerinde /ortalama 240 ile 260 gün arasında) dona uğramaması önem taşıyor. İlkbaharın geç donları sürgünlere zarar verebiliyor. Ayrıca, sürekli ve sert rüzgar alan bölgeler de kivi yetiştirmeye elverişli görülmüyor. Ekinlerin soğuğa dayanıklılığı yaşına göre farklılık gösteriyor. Verim yaşındaki bitkiler kış aylarında -13 dereceye kadar soğuğa direnç gösterirken, genç bitkilerde -4, *6 derece sıcaklıklarda zarar meydana gelebiliyor. Kivi yetiştiriciliği yapılan bölgelerde ortalama sıcaklığın 12 ile 16 derece arasında olması şart görülüyor. Nispi nem değeri ile %50 ile %70 arasında ideal şartları işaret ediyor. Soğuğa karşı duyarlı bir bitki olan kivi, tüm bilgilere karşın soğuklama istiyor. 7.2 derecenin altında 400 ile 600 saat soğuklama kivi yetiştirme için gerekiyor. 

Kivi yetiştiriciliği için en iyi toprağın süzek, hafif ve derin olduğu ifade ediliyor. Killi, ağır, taban suyu yüksek topraklarda kivi maalesef yetiştirilemiyor. Buna ek olarak toprağın asitli yapıda olması gerekiyor. PH tercihen 5.5 ile 7.0 arasında olduğunda kivi için uygun değerlere ulaşılıyor. Kireç değerinin en fazla %8 olması, organik maddece zengin topraklarda yetiştirme yapılması sonucun olumlu olmasına yardımcı oluyor. 

Kivi Türkiye'de Hangi Bölgelerde Yetiştirilebilir?

Kivi Türkiye'de Hangi Bölgelerde Yetiştirilebilir?

On Dokuz Mayıs Üniversitesi’nin Kivi Yetiştiriciliği ders notlarına göre, ülkemizde kivi yetiştirme için en uygun alanların Karadeniz, Marmara olduğu, Akdeniz ve Ege illerimizde de kivi yetiştirilebileceği belirtiliyor. Ülkemizde kivi yetiştiriciliğinin öncü ili Yalova olurken onu Ordu, Rize, Bursa ve Samsun izliyor. Trabzon, Giresun, Kocaeli, Mersin, Antalya ve Artvin kivi üretimi yapılan diğer illerimiz arasında sıralanıyor. 

Kivi Yetiştiriciliğinde Devlet Desteği Var mı?

Tarım ve Orman Bakanı Dr. Bekir Pakdemirli, Yalova'da Kivi Hasat Töreninde yaptığı açıklamalarla kivi üretimine destek verdiklerini hatırlatıyor. İlgili habere göre, kivi üreticilerine mazot ve gübre desteği sağlanıyor. Organik ve iyi tarım destekleri ile kivi yetiştiriciliği teşvik ediliyor. Ayrıca bahçe kurulumu destekleri kapsamında, fidan desteği saplanıyor. Küçük aile işletme desteğinden yararlanabilen çiftçilerimiz, üretilen kivilerin, işleme, pazarlama ve depolama yatırımlarına da ciddi hibe imkanlarıyla karşılaşıyor. Ayrıca, çiftçilerimizin doğal afetlerden korunması amacıyla poliçelerin %50’si devlet tarafından destekleniyor. Üreticilerin kadın ve genç olması durumunda poliçedeki destek oranları da yükseliyor. 

Kivi Budama Aşaması Nasıl Yapılır?

Milli Eğitim Bakanlığı’nın Bahçecilik ders notlarındaki kivi yetiştiriciliği makalesine göre, kivi ekini, büyüme sürecinde düzenli budamaya ihtiyaç duyuyor. Şekil budaması, kış budaması ve yaz budaması ile ideal gelişimi sürdürebiliyor. 

  • Şekil budaması: Dikimin birinci yılında düzgün ve dik gövde oluşturması sağlanıyor. İlk yıl, gövde yüksekliği 1.80 metre - 2 metre düzeyine ulaştığında, sürgün tepesi kesilerek hemen altından sürecek gözlerden kolların uygun şekilde oluşması sağlanıyor. 2. yılda kolları oluşturacak sürgünler, yıl sonunda istenen düzeyde kesiliyor. Bu aralıkta, gövdeden çıkan sürgünler koparılıyor. 
  • Kış budaması: Ürün budaması adı verilen bu budama şeklinde, uyku dönemi önem taşıyor. Budama uyku evresinde gerçekleştiriliyor. İlkbaharda, gövdeye su yürüdükten sonra budama yapmak su kaybına neden olacağı için uykuda budamaya önem verilmesi gerekiyor. İstenmeyen dallar dipten kesiliyor, ters yönde büyümüş bükülmüş, kuvvetli dalların altında kalan sürgünler temizleniyor. Yaşa göre budama gerçekleştiriliyor. Dört yaşındaki kivide 12, 5 yaşındaki ekinde 18, 6 yaşta 24, 7 ve daha üstünde 30-40 dal bırakılıyor. Ana dallardan çıkan kısa boğumlu meyve dallarının budanmamasına özen gösteriliyor. Yaşlı dalların derin budanması gerekiyor. 
  • Yaz budaması: Bütün dalların güneş alması için bu budama yapılıyor. Çiçeklenmeden hemen sonra yapılan işlemde, öncelikle çiçek açmayan  tellerden sarkmış dallar kesiliyor. Çiçek açan koltuk altı meyve dallarında ise son meyveden itibaren 4-6 yaprak sayılarak kalan kısımlar budanıyor. Yaşlı dallardan çıkan kollar da kesiliyor. 
Kivi Yetiştiriciliğinde Devlet Desteği Var mı?

Kivi Hasadı Ne Zaman Yapılır?

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayımladığı kivi yetiştiriciliği konulu makaleye göre, kivi mart sonu ve nisan başında uyanıyor. Milli Eğitim Bakanlığı’nın Bahçecilik ders notlarındaki kivi yetiştiriciliği makalesine göre, döllenmeden yaklaşık 20-24 hafta sonra meyve oluşumu tamamlanıyor. Mayıs ayının sonunda ve haziran ayının ilk haftasında çiçek açan ekinlerin hasat zamanı ise ekim ayının ikinci, kasım ayının birinci yarısında oluyor. Aralık ortasında ise yaprak dökümü gerçekleşiyor. 

Kivi Ağacı Bakımı Nasıl Yapılır? 

Milli Eğitim Bakanlığı’nın Bahçecilik ders notlarındaki kivi yetiştiriciliği makalesine göre, kivi bakımı temel kültürel işlemlerden oluşuyor. Suyu seven bir ekin olan kiviler, düzenli sulandığında verim artıyor. Susuzluk meyvelerde küçüklüğe neden olabiliyor ve gövde hızla odunlaşabiliyor. Kivi bahçesi kurulurken sulama sistemine önem verilmesi tavsiye ediliyor. Kivi için en verimli sulama sistemi damla sulama olarak görülüyor. 

Kivi bitkisinin kökleri, gövdesi, yaprak ve çiçekleri hastalıkla karşılaşabiliyor. Bu nedenle ilaçlama kullanılıyor. Özellikle mantar hastalıklarının, diğer sorunların önlenmesi için farklı ilaçlar, pestisit kullanımına özen gösteriliyor. 

Kivi yetiştiriciliği sırasında gübreleme de bakımın önemli safhalarından birini oluşturuyor. Yapılan yaprak ve toprak analizi sonrasında verilecek gübre oranı belirleniyor. Kivilere her yıl artan oranda gübre vermek gerekiyor. Genellikle şubat ve mart aylarında organik tarımsal gübre çeşitleri uygulanıyor. Azotlu gübreler üçe bölünerek veriliyor. Mart, mayıs ve haziranda azotlu gübreler uygulanırken fosforlu ve potasyumlu gübrelerin uygulanması için kasım ve aralık ayları uygun görülüyor. Dikimin ardından genç fidelere ekstra özen göstermek gerekiyor. Milli Eğitim Bakanlığı’nın Bahçecilik ders notlarındaki kivi yetiştiriciliği makalesine göre, 1. yıl üçe bölünerek 14 g saf azot karşılığı 30 g  üre gübresi, 2. yıl 55 g saf azot karşılığı olarak 120 gram üre, 3. yıl ise 110 gram saf azot karşılığında 250-350 gram civarı üre kullanılıyor. 

Budama ve destek sağlama ile bakım süreci tamamlanıyor. Ayrıca tozlaşma zamanında bahçeye arı kovanı yerleştirilmesi tavsiye ediliyor. 

Siz de Tarfin Mobil aracılığıyla kivi yetiştiriciliği sırasında ihtiyaç duyduğunuz ilaç ve gübreleri kolaylıkla alabilirsiniz. Ekonomik fiyat, kolay ürün karşılaştırma, avantajlı ödeme seçenekleri sunan Tarfin ile siz de kivi bahçenizde bereketin huzurunu yaşayabilirsiniz. Peşin ve taksitle ödeme seçenekleri sunan, kefil ve ipotek istemeyen yeni sistemiyle çiftçilerimizin tercihi olan Tarfin ile siz de hemen tanışabilirsiniz. Türkiye’nin dört bir yanındaki satış noktalarımız sizleri bekliyor. 

Türkiye’de kivi üretimi nasıl?

On Dokuz Mayıs Üniversitesi’nin Kivi Yetiştiriciliği ders notlarına göre, Türkiye 2000’li yıllardan sonra yaptığı yatırımlarla kivi üretiminde hızla yol kat ediyor. Kivi bahçesi üretim tesisleri her geçen gün artıyor ancak, hala mevcut bahçeler verim çağına girmediği için ileride üretim kapasitesinin çok daha yüksek olması bekleniyor. Ağaç başına ülkemizde kivi verimi 2017 yılı verilerine göre 41 kilogram dolaylarında bulunurken, Üretimin aynı yıl 56.164 ton olduğu müjdeleniyor.

Kivi kaç yıl sonra meyve verir?

Kivi fidanı dikildikten ortalama 4-5 yıl sonra meyve vermeye başlıyor. Ancak verimlilik dönemi için 7-8 yıl bekleme gerekiyor.

Kivi sulanır mı?

Ekinler 4 yaşına gelene dek damla sulama daha sonra yağmurlama sulama ile su veriliyor. Haftada iki kez sulama yapmak öneriliyor.

Benzer haberler

Türkiye’nin Tarım Alacaklarına Dayalı Tek VDMK İhracının Yenisi Gerçekleşti

Haberin devamı 29.06.2020

İRFAN DONAT MODERATÖRLÜĞÜNDE 'FİNDEKS İLE SEKTÖRÜN GÖZÜNDEN WEBİNARI

Haberin devamı 25.12.2020
Domates Hastalıkları Nelerdir? Nasıl Mücadele Edilir?

Domates Hastalıkları Nelerdir? Nasıl Mücadele Edilir?

Haberin devamı 08.02.2021
Sirken Otu Nedir?

Sirken Otu Nedir? Zararları Nelerdir? Nasıl Önlenir?

Haberin devamı 06.03.2021