Brokoli Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Brokoli Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır? 30.08.2021

Kışlık sebzeler arasında yer alan brokoli, lahanagiller içinde kategorize ediliyor. Karnabahara benzer yapısı ile ayırt edilen ekin, yeşil rengiyle karnabahardan ayrılıyor. Kalsiyum açısından oldukça zengin olan sebze, kemik gelişimine sağladığı katkı nedeniyle bilinçli tüketiciler tarafından sıklıkla sofralara getiriyor. Ayrıca potasyum kaynağı olan brokoli, düşük kalori değeri sayesinde, diyet beslenme düzenlerinde de kendine yer bulabiliyor. 

Brokolinin gövdesi ortalama 50-90 cm arasında hesaplanıyor. Karnabahardan daha uzun olduğunun altı çiziliyor. Dikimden itibaren ortalama 45-130 gün arasında brokoli yetiştiriciliği tamamlanıyor. Ancak çeşit seçiminden iklim ve toprak koşullarına kadar birçok değişken bu süre üzerinde etkili oluyor. 

Brokoli Türkiye'de Nerede Yetişir?

Plantae alemi, magnoliophyta bölümü, magnoliopsida sınıfı, brassicales takımı, brassicaceae familyası, brassica cinsi, boleracea türü brokoliyi işaret ediyor. Brokoli yetiştiriciliği için tercih edilen temel brokoli çeşitleri şöyle sıralanıyor: 

  • Yeşil dük: Şaşırtıldıktan olgunluğa kadar 90 gün süre geçiyor. Özellikle ilkbahar ve sonbahar için iyi kabul ediliyor. 
  • Sultan: Şaşırtılma ile olgunluk arasında 60 gün istiyor. Sonbahar için ideal bir tür olan sultan brokoli, tek büyük baştan meydana geliyor ve sonbaharın erken sıcaklığına dayanıklı görülüyor. 
  • Yeşil yükleyici: Şaşırtılma ile olgunluk arasında 64 gün geçiyor. Sonbahar için iyi bir mahsul olan çeşit, tek baş oluşturuyor. 
  • Pinnacle: Yine şaşırtılma ve olgunluk arasında 64 gün istiyor. Sonbahar ürünü olan pinnacle, küçük tesbih tanesi büyüklüğünde, demet yapmaya uygun yetişiyor. Bu türün ayrıca mildiyöye karşı toleranslı olduğu biliniyor. 
  • Ninja: Şaşırtılma ile olgunlaşma arasında 86 gün geçiyor, ilkbahar ve sonbahar için uygun görülüyor. 
  • Arcadia: 86 gün şaşırtılmadan olgunluğa kadar geçen zamanı işaret ediyor. İlkbahar ve sonbahar için tercih edilebiliyor. 
  • Emperor: Şaşırtıldıktan sonra 65 gün süre ile olgunluğa ulaşıyor. Üniform olan tür, güzel ve düzenli yan sürgünleri ile ayırt ediliyor. Yüksek verimi, ilkbahar ve sonbahara uygunluğu ile üretimine sıklıkla rastlanıyor. 
  • Yeşil kuşak: Şaşırtma ve olgunluk arası zaman ortalama 67 gün alıyor. Sonbahar ürünü olan, büyük baş ve kısa sap ile tarif edilen tür, yavaş olgunlaşan tesbih tanesi büyüklüğünde demet yapılmaya uygun görülüyor. 

Brokoli Türkiye'de Nerede Yetişir?

Brokoli Akdeniz ikliminin hakim olduğu illerimizde yetiştirilebiliyor. Brokoli yetiştiriciliği yapılan illerimizin başında Antalya, Mersin, İzmir ve Manisa geliyor. 

Bingöl Tarım İl Müdürlüğü kaynaklarına göre brokoli, yazın kurak ve sıcak iklimden, kışın ise aşırı yağış ve soğuktan etkileniyor, zarar görüyor. Aslında brokoli sıcak ve kuru havada gelişim göstermeye devam etse de dağınık yapılı sürgünler oluşturuyor. Bunun sonucunda olgunlaşmamış çiçeklerde pörsümeler meydana geliyor. İklim ve toprak açısından çok seçici olmayan brokoli, 15-17 derece arasında rahatlıkla yetiştirilebiliyor Maksimum 24 dereceye kadar dayanıklılık gösteriyor. Sürgün kalitesi için yaz aylarında çok yüksek sıcaklık gösteren yerler, brokoli yetiştiriciliğine pek uygun görülmüyor. Brokoli yetiştiriciliği için iyi drene edilmiş, kumludan killi-tınlıya değişen, su tutma kapasitesi yüksek toprakları tercih edebilirsiniz.

Brokoli Yetiştiriciliğinde Ekim ve Dikim Nasıl Yapılır?

Milli Eğitim Bakanlığı’nın Brokoli Yetiştiriciliği notlarına göre, brokoli yetiştirilen toprakların en az 6.5 Ph değeri olması gerekiyor. Ayrıca brokoli organik tarım için oldukça elverişli görülüyor. Brokoli, topraktaki birçok patojene karşı etkin mücadele gösterilmesine yardımcı oluyor. Örneğin verticilium hastalığı olan toprakların her metrekaresine 6 kilogram kadar brokoli yaprak ve gövdesi karıştırmak, mücadelede önemli destek sağlıyor. 

Brokoli Yetiştiriciliğinde Ekim ve Dikim Nasıl Yapılır?

Lahana ve karnabahar gibi yetiştirilen brokoli için haziran, temmuz ve ağustos aylarında fide tavalarına ekim yapılıyor. Tohumlar çimlenme güçlerini 5 yıl kadar muhafaza edebiliyor. Optimum çimlenme sıcaklığı ise 20 derece hesaplanıyor. 3-4 gün içinde çimlenerek toprak üstüne çıkan brokoli tohumları, fide yastıklarında ekiliyor ve 4-7 hafta sonra tarladaki esas yerlerini alıyor. Tohumlar, yastıklarda her 2,5 santimetrekareye 2-4 tohum gelecek düzende, ortalama 10-15 cm aralıkla açılan sıralara ekiliyor. Her tohum, hemen hemen 0.5 - 1 cm derine atılıyor. Fide ile brokoli yetiştiriciliği yapıldığında, 1 dekara 20-30 gram tohum gerekiyor. Söz konusu tarlaya ekim olduğunda, bu miktar 85 ile 140 grama kadar çıkabiliyor. 

Brokoli Yetiştiriciliğinde Sulama ve Gübreleme Nasıl Yapılır?

Dikim büyüklüğüne gelmiş fideler, tarlaya 45 x 30 cm mesafeyle dikiliyor. En yüksek verimin bu sıklıkla elde edildiği bilgisi çiftçilerimizle paylaşılıyor. Pratikte, sıra arası mesafe 75-100 cm olurken, sıra üzeri 50-75 cm aralık uygulanıyor. Sık dikim verim için önerilse de kültürel işlemlerde dezavantaj olabileceği için çiftçilerimiz sıra arası ve sıra üzeri mesafeyi kendilerince belirliyor. Sık dikimde, daha küçük ancak daha fazla sayıda baş hasat ediliyor. Ancak sık dikimde olgunlaşmanın geciktiği not düşülüyor. Tarlaya direkt  ekim söz konusu olduğunda sıra arası mesafe aynı kalsa da sıra üzeri aralık 10-15 cm’ye kadar inebiliyor. Doğrudan tarlaya ekim yapılacağı zaman tohumlar 1-2 cm derinliğe yerleştiriliyor. Tohumlar toprakta görününceye kadar toprak yüzeyinin sürekli nemli tutulması önem taşıyor. 

Brokoli Yetiştiriciliğinde Sulama ve Gübreleme Nasıl Yapılır?

Brokoli yetiştiriciliğinde lahanada olduğu gibi çok fazla sulama yapılıyor. Aşırı olmayan yağış ve sulama, brokoli üzerinde olumlu etki yapıyor. Yüksek kalite ve verim için 7 gün arayla sulama yapabilirsiniz. Damla sulama brokoli için en verimli sulama yöntemi olarak gösteriliyor. Bu yöntemin uygulanması mümkün olmadığında karık usulü sulama tercih edilebiliyor. Fide dikiminden sonraki ilk sulama, kök çevresinde çatlak meydana gelmeye başladığında yapılıyor. 

Samsun Tarım İl Müdürlüğü’nün brokoli yetiştiriciliği broşürüne göre, brokoli yetiştiriciliğinde gübreleme için toprak analizi sonuçlarından faydalanmak gerekiyor.  Brokoli yetiştirmeden önce toprak analizi yaptırmalı ve verilere göre gübreleme yoluna gitmelisiniz. Mineral eksikliği ve yetersiz gübreleme, brokolide içi boş sürgün oluşumuna yol açıyor. Bu nedenle analizi ihmal etmemelisiniz. Fosforlu ve potasyumlu gübrelerin tamamı ile azotlu gübrenin üçte biri dikim sırasında uygulanıyor. Kalan azotlu gübre ise yetişme süresine bağlı olarak dikim sonrasında ve ana bağlar hasat edildikten sonra iki dönemde veriliyor. 

Siz de brokoli yetiştiriciliği sırasında ihtiyaçlarınız için Tarfin satış noktalarından destek alabilirsiniz. Tarfin Mobil ile tüm tarımsal girdi fiyatlarını karşılaştırabilir, ürünlerinizi hemen alabilirsiniz! 

Brokoli Zararlıları ve Hastalıkları Nelerdir?

Brokoli yetiştiriciliğinde en sık rastlanan hastalıkların başında kök çürüklüğü, mildiyö, lahana kök ur hastalığı, çökerten geliyor. Hastalıklara karşı hastalıklı fidelerin ayıklanması, sık ekimden kaçınılması, iyi havalandırma, fazla sulamadan kaçınma, gereksiz gübrelemeden uzak durma, erken ekimden imtina etme önerileri çiftçilerimize sunuluyor. Ayrıca yaprak yanıklığı, halkalı leke hastalığı, lahana siyah damar çürüklüğü, bakteriyel leke hastalığı da brokolide görülebiliyor. Brokolinin en sık görülen zararlıları arasında lahana tırtılı, lahana göbek kurdu, lahana sineği sayılabiliyor.

BrokoIi Hasadı Nasıl Yapılır?

Brokoli hasadı, çiçek tomurcukları açmadan yapılıyor. Tomurcuk sonrası yapılan hasat, düşük kalite anlamına geliyor. Önce ortadaki ana baş kesiliyor. Bununla beraber yanlardaki sürgünler büyümeye devam ederek daha küçük başlar oluşturuyor. Hasat bu sayede, 2-3 günde bir devam ederek bir yetiştirme döneminde 4-6 kez yapılabiliyor. Hasat edilen brokolilerin ortalama 3 gün içinde sarardığı ve bu nedenle hızla pazara ulaştırılması gerektiği biliniyor. Brokoliyi en iyi depolama sıcaklığı %95 nemde 0 derece oluyor. Hasat edilen brokoliler doğru sıcaklıkta bile en fazla 2-3 hafta dayanıyor. Uzun süre depolama, çiçeklerin renginde bozulma ve tomurcuklarda dökülme meydana getirebiliyor.

Benzer haberler

Çay Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
17.04.2021
Çay Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Çay yetiştiriciliği nasıl yapılır, çay yetiştiriciliğinin incelikleri nelerdir sizler için araştırdık. Çay yetiştiriciliği hakkında bilgiler Tarfin Blog'ta.

Devamını Oku
Çeltik Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
28.04.2021
Çeltik Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Çeltik yetiştiriciliği nasıl ve nerede yapılır, çeltik nedir gibi sorularınızın yanıtlarını Tarfin Blog'ta veriyoruz. Çeltik yetiştiriciliği bilgisi için tıklayın.

Devamını Oku
Kivi Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
11.05.2021
Kivi Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Kivi yetiştiriciliği hakkında merak ettiğiniz tüm bilgiler Tarfin Blog'ta. Kivi yetiştiriciliği için devlet desteği, kivi bakımı gibi konularda bilgi alabilirsiniz.

Devamını Oku