Kanola Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Kanola Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır? 16.06.2022

Bitkisel yağ üretiminde kullanılan kanola bitkisi, her geçen gün tarımı yaygınlaşan ekinler arasında yer alıyor. Danesinde %50’ye varan yağ ve %24’e kadar protein içeren kanola, ıslah edilerek erüsik asitten arındırıldığı için tüketilmesinde bir sakınca bulunmuyor. Hem üretimdeki yağ açığının kapatılmasına yardımcı olan hem de ülkemizde buğday ile ekim nöbeti yapılabilen kanolalar, Ege, Çukurova, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve Marmara bölgelerinde yetiştirilebiliyor. Siz de kanola yetiştiriciliği hakkında detaylı bilgiyi Tarfin Blog üzerinden alabilirsiniz. Tarfin, çiftçilerimizin tarımsal alışverişlerde avantaj kazanmasını sağlıyor. Öyle ki, Tarfin Mobil üzerinden anında fiyat karşılaştırması yapılıyor. Ayrıca, peşin veya hasat vadeli ödeme seçenekleri de sizinle. Siz de hemen Tarfin ile tanışın!

Kanola yetiştiriciliği tohum ekimi ile yapılıyor. Mibzer aracılığıyla sıra arası, ekim derinliği ve sıra üzeri mesafe ayarlanarak tohumun çimlenmesi, yetişmesi kolaylaşıyor. Ancak bu özellikler toprak ve iklim yapısına göre değiştiği için bölge özelliklerini dikkate almak önemli. Kanola tohumları, ortalama 18-20 cm sıra arası, 3-4 cm sıra üzeri mesafe bırakılarak 1.5-2 veya 2.5 cm derinliğe bırakılıyor. Dekar başına 800-1000 gram civarında tohum yeterli oluyor. 
 

Kanola Ne Zaman Ekilir? 

Kanola tohumlarının toprak yüzeyine çıkışı zor olduğu için tohum yatağının iyi hazırlanması gerekiyor. Özellikle buğday yetiştiriciliği yapılan alanlarda, hasat sonrası  toprak gölge tavına sürülerek hazırlanıyor. Ardından kazayağı veya tırmık kullanılarak tohum yatağının keseksiz olması sağlanıyor. Tav kaçmadan hazırlıklar tamamlanıyor. Ayrıca, kanola ekimi öncesinde toprak yüzeyinin düzgün olması için tapan çekmek gerekiyor. 

Kanola Ne Zaman Ekilir? 

Kanola yetiştirilirken, doğru ekim zamanının tercih edilmesi mühim. Bunun için toprak ısısını takip edebilirsiniz. Çimlenmenin yeterli miktarda gerçekleşebilmesi için toprak ısısı en az 10-12 derece olmalı. Bu ısı düzeyi, Marmara, Ege ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde, genellikle 15 eylül ile 15 ekim arasına denk geliyor. Karadeniz Bölgesi’nin sahil şeridinde 15 eylül ile 20 ekim arasında, iç kesimlerde ise 20 eylül ile 10 ekim zaman aralığında kanolalar toprakla buluşuyor. Bu takvime dikkat ettiğinizde, kanola bitkileri kışa 4-6 yaprak arasında giriyor. Bu sürede kök sistemi kuvvetlendiği için soğuktan zarar görmüyor. Eğer ekim zamanı kasım ayına sarkarsa, genç fideler zarar göreceği için çiftçilerimiz zarara giriyor. Kesinlikle ekim takvimini kaçırmamalısınız. 

Kanola Yetiştiriciliğinde Bakım Nasıl Olmalı? 

Kanola gür bir şekilde geliştiği için çok büyük bir yabancı ot tehdidi barındırmıyor. Ancak, özellikle ilk yetişme devresinde mücadele önem taşıyor. Doğru yabancı ot kontrolü ile verim %20 ile 30 arasında artıyor. Kanola 30-40 cm boyuna ulaştığında zaten gürleştiği ve gölge yaptığı için yabancı otların birçoğu ortadan kalkıyor.
 

Kanola Yetiştiriciliğinde Bakım Nasıl Olmalı? 

Ancak tarlada hardal mevcutsa, kesinlikle kanola yetiştirilemiyor. İkisi de aynı familyadan olduğu için mücadele zor oluyor ve yabancı otlar ekin ile yarışıyor. Ayrıca, hasatta ürüne karışarak kaliteyi azaltıyor, ürünün pazar değeri düşüyor. Buna ek olarak, kanola nisan ayına kadar gelişme dönemini sürdürüyor, bu süre zarfında taban suyu yüksekliğine dikkat etmek gerekiyor. Su tutmaya karşı hassas olan bitkinin gelişme sürecinde çok yağış olursa, tarlada göllenme görülürse suyun hemen tahliye edilmesi şart oluyor. 

Kanola Yetiştiriciliğinde Gübreleme Nasıl Yapılır? 

Tarım Bakanlığı’nın kanola yetiştiriciliğine dair hazırladığı broşüre göre, kanola bitkisi her 50 kilogram verim için topraktan ortalama 1 kilogram kükürt kaldırıyor. Bu nedenle gübreleme kanola yetiştiriciliği için ekstra önem taşıyor. Uygulanacak gübrenin amonyum sülfat türü olmasına dikkat etmelisiniz. Yüksek verim için dekara 12-14 kilogram saf azot, 7-8 kilogram fosfor vermelisiniz. Azotlu gübrenin yarısı ekimle, diğer yarısı sapa kalkma döneminde tatbik ediliyor. Fosforlu gübrenin tümü ise ekimde uygulanıyor. 

Kanola Yetiştiriciliğinde Gübreleme Nasıl Yapılır? 


Kanola, Hangi Bitkilerin Ekim Nöbetinde Tercih Edilebilir? 

Kanola yetiştirirken yüksek verim alabilmek doğru ekim nöbeti planlamasıyla mümkün oluyor. Kanolanın girebileceği münavebe modelleri arasında: Ayçiçeği yetiştiriciliği, kanola, buğday, mısır veya buğday, kanola, bakliyat, ayçiçeği sayılıyor. Ayrıca, ayçiçeği, kanola, buğday da sırasıyla ekim nöbeti uygulamasına tabi tutulabiliyor. 

Kanola Yetiştiriciliğinde Hasat Nasıl Yapılır?

Çiçeklenmeden ortalama 40-50 gün sonra hasat zamanı gelir. Sap, yaprak ve kapsülleri sararan, kırmızımsı sarı bir renk alan kanolaların tohumları da kahverengiye dönüşür. Kanola taneleri çok küçük olduğu için hasat biçerdöver aracılığıyla yapılır ancak ayarların dikkatle yapılması gerekir.

Kanola Nerede Yetiştirilir?

Dünyada en çok kanola yetiştiriciliği yapılan ülkeler Avustralya, Bangladeş, Bulgaristan, Kanada ve Çin’dir.

Kanolanın Bilimsel Adı Nedir?

Canola (Kolza) Brassicaceae (Cruciferae) familyasındadır. Brassica cinsinin Brassica Juncea türü günümüzde tarımı yapılan kanola bitkisi türüdür. Hardal ailesindendir.

Kanola Yağı Nedir?

Kanola bitkisinden elde edilen yağ, bitki içerisinde %50’ye varan oranda yer alır. Kanola yağı, dünyada en çok tüketilen beşinci yağ bitkisidir. Yılda ortalama 20 milyon ton üretilir. Ancak ülkemizde 1979 yılında üretimi durdurulmuştur. İçerisinde erüsik asidin hayvanlara zarar vermesi nedeniyle ara verilen üretim yıllar içinde, ıslah ile yeniden başlar. Asit içeriğinin egale edildiği yeni bitkilerin yetiştiriciliği her geçen gün artar. Yemek, tatlı üretiminde, kozmetik alanda ve sanayide kullanılan kanola yağları, düşük asitli olmasıyla kullanışlılık sunar.

Kanola Yetiştiriciliği için Toprak Nasıl Olmalıdır?

Kanola, kumlu ve hafif topraklar dışında hemen hemen tüm toprak türlerinde kolaylıkla yetişebiliyor. Ancak toprak yüzeyinin tesviyesinin iyi olması gerekiyor. Su tutan, göllenen alanlar için kanola pek uygun değil. Kanola için en iyi toprağın humuslu, derin yapılı, nötr, hafif alkali ve hafif asitli olması gerektiğini hatırlatmalıyız. Ph derecesinin 6.5 ile 7.5 arasında olduğu topraklar kanolaya mükemmel uyum sağlar. Ancak bitki tuzdan hoşlanmaz. Her ne kadar pH 5.5’a kadar tolerans gösterse de bu değerin altında verim azalır. Ayrıca kanola yetiştiriciliği için yıllık yağışın 300 ile 2800 mm olması gerekir. Ekim sonrasında ağır yağışlara karşı duyarlı olan ekin, yetişme döneminde 200 ile 500 mm suya ihtiyaç duyar.

Kanola Bitkisi için Uygun Sıcaklık Nedir?

Hem yazlık hem de kışlık yetiştirilebilen kanola, kar altında -15 dereceye dek dayanır. Ancak bu sağlamlığa ulaşabilmesi için doğru zamanda ekilmesi hayati önem taşır. Yazlık çeşitler ise soğuğa karşı daha duyarlıdır ve ılık iklim arzu eder. Bu nedenle yazlık çeşitler, daha çok İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da yetiştirilir. Kışlık kanolaların sıcaklık isteği toplamı 2300 ile 2500 derece arasındadır.

Kanola Yetiştiriciliğinde Hastalık ve Zararlılar Nelerdir?

Kanolanın en önemli zararlıları arasında toprak pireleri, tarla salyangozları, sap hortumlu böceği, lahana kelebeği ve yaprak biti sayılıyor. Marmara’da lahana kelebeği daha büyük sorun oluştururken Karadeniz’de yaprak biti daha fazla mücadele gerektiriyor. Yaprakların öz suyunu tüketen ve beyazlamalara neden olan zararlılar, kayıp yaratıyor. Kanola hastalıkları ise mildiyö, kolza kök uru ve kurşuni küf olarak sıralanıyor. Her iki sorunda da önlem için ilaçlı mücadele öne çıkıyor.

Benzer Haberler

Papaya Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
29.11.2021
Papaya Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Papaya yetiştiriciliği her geçen gün ülkemizde daha sık tercih ediliyor. Papaya yetiştiriciliği hakkında bilgi edinmek için tıklayınız.

Devamını oku
Şeker Gübresi Nedir?
23.02.2021
Şeker Gübresi Nedir? (Amonyum Sülfat Gübresi)

Şeker gübresi nedir diye soranlar onu amonyum sülfat gübresi ismiyle de tanıyabiliyor. Şeker gübresi içeriği ve kullanımı hakkında detaylı bilgi sizlerle.

Devamını oku
Zeytin Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
14.03.2022
Zeytin Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Zeytin yetiştiriciliği hakkında bilgi için tıklayın! Zeytin ve zeytin tarımı hakkında temel bilgileri Tarfin Blog üzerinden okuyabilirsiniz.

Devamını oku