Yaprak Biti Nedir? Zararları Nelerdir?

Yaprak Biti Nedir? Zararları Nelerdir? 28.07.2021

Ankara Tarım İl Müdürlüğü’nün hazırladığı Meyve Ağacı Yaprak Bitleri belgesine göre, yaprak bitleri bitki öz suyundan beslenen zararlılara deniyor. Sebze ve meyvelerde büyük zararlara yol açabilen afidler, yüksek üreme kapasitesiyle tanınıyor. Küçük böcekler olarak ayırt edebileceğiniz zararlılar kamusal yeşil alanlarda, tarlalarda, bahçelerde hatta saksı çiçeklerinde bile görülebiliyor. 

Yaprak Bitlerinin yani afidlerin zararları şöyle sıralanıyor: 

  • Öz sudan beslenen yaprak bitleri, ekinlerin gelişimlerini olumsuz etkiliyor. Hatta solmaya bile neden olabiliyor. 
  • Emdikleri fazla şekeri salgılayan zararlılar, yaprak ve meyvelerin üzerinde yapışkan bir doku bırakıyor. Bu salgılarda küf oluşumu da görülebiliyor. Ekinlere zarar veren salgılar fotosentez sürecini de olumsuz etkiliyor. Ayrıca ekinlerin pazar değeri düşebiliyor. 
  • Toksik maddeleri ekinlere aktarabilen yaprak bitleri, büyüme uçlarında deformasyon meydana getirebiliyor. 
  • Zararlı birçok virüs, yaprak bitleri aracılığıyla taşınabiliyor. Uzmanlar yaprak bitlerinin 100’den fazla virüsün taşıyıcısı olduğunu vurguluyor. 
  • Meyveler küçük kalabiliyor veya şekil bozuklukları meydana geliyor. 
  • Yaprak biti fumajin oluşmasına neden gösteriliyor. 

Yaprak bitlerinin yaşam döngüsü çiftçilerimizi ürkütebiliyor. Zira, bir dişi, 100 kuşağa kadar üreyebiliyor. Bahar ve yaz koşullarında, sürekli olarak eşeysiz üreyen böceklerin, doğurdukları yavruların gelişimi, hızla ilerliyor. Karakteristik üreme şekilleri nedeniyle hızla ve yoğun olarak üreyen yaprak bitleri, kısa sürede yayılabiliyor. Yaprak bitlerinin ömrünün sadece 5-6 gün olduğu biliniyor. 

En yaygın görülen yaprak bitleri literatürde şu isimlerle yer alıyor: 

  • Aphis gossypii, pamuk afidi
  • Myzus persicae, yeşil şeftali afidi
  • Myzus nicotianae, tütün afidi
  • Macrosiphum euphorbiae, patates afidi 
  • Aulacorthum solani, yüksükotu afidi 

Yaprak bitleri biber gibi sebzelerin yanı sıra şeftali, elma, kayısı, armut, erik, badem, zerdali, kiraz ve vişne gibi meyve ağaçlarında görülebiliyor. 

Yaprak Biti Nedir?

Yaklaşık 2 mm uzunluğunda olan yaprak bitleri, siyah, beyaz, sarı, yeşil, kahverengi ve kırmızı renklerde bulunabiliyor. Yapraklar, tomurcuklar, sap ve çiçeklerde rastlayabileceğiniz küçük böcekler, bitkilerin öz suları ile beslenerek hayatta kalıyor. Kısa üreme döngüleri nedeniyle ihtimamlı bir mücadele dönemi gerektiren yaprak bitleri, birkaç ayda çoğalıp bitkiyi tamamen sarabiliyor. Neredeyse bir büyüteç yardımıyla görülebilecek kadar küçük olan böcekler, zor fark edilmeleri nedeniyle mücadele genellikle geç başlıyor. Armuda benzer şekillerde olan böcekler, alt bacakları ve antenleri yardımıyla besleniyor. 

Yaprak Biti Nedir?

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın konuyla ilgili bir diğer yayınına göre, yaprak bitleri kanatlı veya kanatsız olabiliyor. 

Yaprak biti istilasının belirtileri: 

  • Gözle görülür büyüklükte yaprak bitleri ile karşılaşabilir, çoğunlukla yaprak altındaki kümelenmeleri fark edebilirsiniz. 
  • Yaprakta veya meyvelerde yapışkan madde görebilirsiniz. 
  • Bitkiler bitlendiğinde, zayıfladıklarını ve sarardıklarını fark edebilirsiniz. 
  • Yaprakların üstünde yer yer benek halinde lekeler görebilirsiniz. 
  • Ekinlerin çiçeklerinde, sürgünlerinde bitler bulabilirsiniz. 
  • Beslenilen yaprağın alt kısmı beyazlaşıyor, beyaz lekeleri görebilirsiniz. 
  • Yapraklarda kıvrılma ve kıvrılan yaprağın iç kısımlarında yerleşen yaprak bitlerinin bulunması istilanın göstergesi oluyor. Yaprak uzunlamasına ikiye katlanarak değişik biçimlerde kıvrılıyor. 
  • Yaşlı ağaçlarda daha çok sürgünlerde görülen bitler, genç ekinlerde yapraklarda yoğunlaşıyor. 
  • Sürgün üzerinde sağlıklı göz oluşumuna mani olduğunu fark edebilirsiniz. 
  • Çiçeklerin açmaması, erken kuruma ve dökülme olabiliyor. 

Yaprak Bitinden Korunmanın Yolları Nelerdir?

Yaprak bitlerinin çoğalmasının engellenmesi için öncelikle bahçedeki yabancı otların temizlenmesi ve imha edilmesi gerekiyor. Toprak sürümüne özen göstermek de yaprak bitlerine karşı alınabilecek önlemler arasında sıralanıyor. Ayrıca bahçeye yaprak bitinin doğal düşmanlarını yerleştirmek de öneriliyor. Yaprak bitiyle beslenen uğur böcekleri, zarkanatlar ve eşek arıları popülasyonun azalmasına destek veriyor. Bu sayede, yaprak bitlerini ekinlere zarar vermeden önce ortadan kaldırabilirsiniz. Ayrıca marul yetiştiriciliği gibi yaprak bitlerine karşı dayanıklı ekinler seçerek yaprak biti sorunu yaşamadan tarım yapabilirsiniz. 

Yaprak Bitinden Korunmanın Yolları Nelerdir?

Yaprak Biti Nasıl Yok Edilir?

Yaprak bitiyle mücadele için kimyasal ve kültürel birçok yol bulunuyor. 

  • Yaprak bitlerinden kurtulmak için tazyikli su ile bitkileri yıkayabilirsiniz. Özellikle saksı bitkilerinde afid sorunu yaşıyorsanız musluk altında yıkamayı tercih edebilirsiniz. Tarlada ise hortumla sulama sayesinde çözüm bulabilirsiniz. 
  • Bulaşık ekinleri sağlıklı olanlardan ayırmayı deneyebilirsiniz. 
  • Meyve ağaçlarına yaprak biti bulaştığında, ilgili dalların budanması mücadeleye destek oluyor. 
  • Seralarda ve limonluklarda havalandırma deliklerinin gazlı bezle kapanması yaprak bitlerinin girmesini önlüyor. Sebze bahçelerinde sebzelerin yünle kapatılması da tercih edilebiliyor. 
Yaprak Biti Nasıl Yok Edilir?

Yaprak Biti İlacı Nasıl Yapılır?

Bulaşık deterjanı veya arap sabunu ve su ile hazırladığınız solüsyonu fısfıslayarak bitlerin yapraklardan dökülmesini sağlayabilirsiniz. Eğer salgın henüz çok yaygın bir durumda değilse bu işlemden sonuç alabilirsiniz. Ancak uzmanlar yaprak biti için profesyonel ilaç kullanımını öneriyor. 

Nar Yaprak Biti adlı Tarım ve Orman Bakanlığı belgesine göre, Tarım Bakanlığı tarafından önerilen ilaçları, doğru uygulama ile kullanabilirsiniz. Bakanlık tarafından yayınlanan “Bitki koruma ürünleri” kitabına tavsiye edilen ilaç ve dozlara bakabilirsiniz. Yaprak biti ile kimyasal mücadele için tek ilaçlama çoğu zaman yeterli oluyor. Özellikle önceki yıllarda bulaşık olduğu bilinen bahçelere önleyici bir ilaçlama yapılması önem taşıyor. Hidrolik bahçe pülverizatörü veya motorlu bahçe pülverizatörü ile ilaçlama yapabilirsiniz. Tüm yaprakların, sürgün ve çiçeklerin, ilaçlı su ile iyice ıslatıldığından emin olmalısınız. İlaçlamadan ortalama 7-14 gün sonra ekinleri kontrol etmeli ve uygulama başarısını belirlemelisiniz.  

Meyve ağaçlarında yaprak bitine karşı ilaçlama yapılacaksa, çiçekten önce ve yaz ayları tercih ediliyor. Eğer bir önceki yıl bulaşıklık varsa, kışın kontrol yapılıyor. Gerekli hallerde, diğer zararlıların durumuna bakılarak kış ilaçlaması öneriliyor. Ancak sadece yaprak bitlerini hedef alan bir kış ilaçlaması uygulamasından söz edilemiyor. 

Yaprak Biti İlacı Nasıl Yapılır?

Yaprak Biti İnsana Zarar Verir Mi?

Yaprak bitleri zaman zaman insanlarda alerjik reaksiyonlara neden gösteriliyor. Hızlı üreme ve yayılma performansı gösteren böcekler, insanların kullandıkları eşyalara da ulaşabiliyor. Bu durumda alerji oluşması ile beraber kızarıklık ve kaşıntı meydana gelebiliyor. Astım ve bronşiti olanlar, yaprak biti karşısında solunum sıkıntısı ve nefes alıp vermede zorlanma hissedebiliyor. Solunuma dayalı enfeksiyon oluşması çok nadir görülse de, hem iç hem de dış mekanlardaki bitkiler için yaprak biti mücadelesinin etkin yapılması önem arz ediyor. 

Siz de yaprak bitleri ile mücadele ederek ekinlerinizin verimini artırabilirsiniz. Tarım için ihtiyacınız olan ürünleri Tarfin Mobil üzerinden kolaylıkla alabilirsiniz. Çiftçilerimize kefilsiz, ipoteksiz alışveriş imkanı sunan Tarfin, peşin veya vadeli ödeme seçenekleriyle çiftçimize rahat bir nefes aldırıyor. Siz de ülkemizin dört bir yanında, binlerce çiftçimizin tercihi olan Tarfin ile tanışmak için hemen 500’ü aşkın satış noktasından birine ulaşabilirsiniz. 

Yaprak bitlerinin konukçuları nelerdir?

Elma yeşil yaprak biti zararlısının konukçularının elma ağaçları olduğu biliniyor. Ancak ayva, armut, akdiken ve gülde de konukçuluk yapabiliyor. Kırmızı gal yaprak biti ve elma gri yaprak biti, elma ağaçlarında etkinlik gösteriyor. İkincil konukçularının ise sinir otları olduğu not düşülüyor. Şeftali yaprak biti ilk olarak şeftalide konukluyor. Ayrıca diğer sert çekirdekli meyvelerde, tütün, patates, şeker pancarı ve lahana, yaprak biti konukçuları arasında sayılıyor. Erik unlu yaprak biti, kayısı, erik ve şeftalide görülüyor. Bademde de zararlı olan böceğin ikincil konukçuları arasında kamış bitkileri sayılıyor. Şeftali gövde kanlı biti, şeftali, kayısı, badem, erik, kiraz ve vişne üzerinde zarar gösteriyor.

Benzer haberler

Buğday Borsası - Buğday Fiyatları
30.06.2021
Buğday Borsası - Buğday Fiyatları

Buğday borsası ekmeklik, sert ve yemlik buğday fiyatları için referans noktası oluşturuyor. Buğday fiyatları hakkında temel bilgiler Tarfin Blog'da

Devamını Oku
Pamuk Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
25.02.2021
Pamuk Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Pamuk yetiştiriciliği nasıl yapılır, pamuk nasıl yetiştirilir merak ediyorsanız Tarfin Blog'tan detaylarını öğrenebilirsiniz.

Devamını Oku
Hibrit Tohum Nedir?
15.03.2021
Hibrit Tohum Nedir?

Hibrit tohum nedir, ne işe yarar merak ediyor musunuz? Hibrit tohumun normal tohumdan farkları ve daha birçok bilgi yazımızda sizlerle.

Devamını Oku