Süt İnekleri Hangileridir? Hangi Irk İnekler Süt Üretimi için Uygundur?

Süt İnekleri Hangileridir? Hangi Irk İnekler Süt Üretimi için Uygundur? 21.12.2021

Türkiye’de süt üretimi için farklı türlerde birçok inek kullanılıyor. Ülkemizin kendine özel inek türleri olduğu gibi dünyada bilinen türler de coğrafyamızda varlık gösteriyor. Türkiye iklimine adapte olabilen cinsler ve ülkemiz türleri arasında melezlemeye de rastlanıyor. İnsanlığın süt ihtiyacına yanıt veren süt inekleri hangileri sizler için derliyoruz. 

  • Kırım bölgesinden ülkemize gelen iri yapılı ve kırmızı renklerdeki Kırım Sığırı 1500 kilogram ağırlıkla dikkat çekiyor. Süt inekleri arasında sayılan Kırım inekleri, ülkemizde varlık gösteriyor. 
  • Kafkasya’da özellikle Kars bölgesine getirilen Zavot sığırları, aslında melez bir tür. Simental ve İsviçre Esmeri ineklerin melezlenmesi ile oluşturulan süt süt inekleri arasında sayılıyor. 
  • Maraş Sığırı olarak bilinen tür ise ülkemizin yerli ineklerinden Kara Irk ile Güney Anadolu Kırmızısı’nın melezlenmesinden oluşuyor. Süt veren ineklerden birini oluşturuyor. 
Yerli ve Kültür Süt İnekleri ve Süt Verimi 
  • Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde rastlanan Holstein inekler, siyah beyaz renkte oluyor. İri yapılı olan hayvanlar, ülkemizde en sık tercih edilen süt ineği türlerinden birini oluşturuyor. Amerika’dan gelen Holstein ineklerinin süt verimi iyiyken Hollanda’dan gelenler daha çok et verimi için tercih ediliyor. 
  • Adını anavatanı olan Jersey adasından alan Jersey inekleri, özellikle Karadeniz bölgemizde tercih ediliyor. Küçük ve sevimli yapısı olan hayvanların rengi ise kahverengi tonlarında çeşitleniyor. Süt verimi yüksek ve yağlı olan inekler, süt üretiminde kullanılıyor. 
  • İsviçre ırkından olan Montofon inekleri, iri gövdeleri ile ayırt ediliyor. Hem süt hem de et üretimi için kullanılan cins, besi tutması en iyi ırklardan biri. 

Yerli ve Kültür Süt İnekleri ve Süt Verimi 

Yerli ve kültür ineklerinin süt verimini ve özelliklerini detaylarıyla öğrenerek süt üretimine yön verebilir, yetiştireceğiniz hayvanı seçebilirsiniz. Süt inekleri ülkemizde birçok farklı türde bulunuyor. En çok tercih edilen ırkları sizler için derliyoruz. 

Yerli Süt İnekleri ve Süt Verimi 

  • Yerli Kara: Orta Anadolu’da yetiştirilen tür, ülkemizdeki sayı ve yayılma alanı açısından en geniş ırk olarak tanınıyor. Dayanıklılığı, küçük cüssesi ile bilinen Yerli Kara inekler, bakım ve beslemeye göre değişse de ortalama %5 yağ oranında 400-1200 litre arasında süt veriyor. Randımanları %50 civarında hesaplanıyor. 
Yerli Süt İnekleri ve Süt Verimi 
  • Boz Step: Marmara ve Ege Bölgesinde sık görülen tür, yerli çeşitler arasında en iri olanlar arasında sayılıyor. Bakım ve besleme koşulları daha iyi oluyor. Açık gümüşi renkten koyu kül rengine kadar farklı tonlarda renkleniyor. Süt verimi 1200 - 1900 kg arasında değişiyor. Sütünün yağ oranı %4 hesaplanıyor, laktasyon ise 200 gün olarak belirtiliyor. 
  • Doğu Anadolu Kırmızısı: Yerli Kara inek türünden daha iri olan ve rengi sarı ile kırmızı arasında değişen cins, %3.6 yağ oranında 1200 - 1300 litre süt üretiyor. Bu türler süt üretiminin dışında, erken yaşta besiye alındığında kaliteli et de üretiyor. 
  • Güney Anadolu Kırmızısı: Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yaygın olan tür, yüksek boyları ile tanınıyor. Süt verimi 2500 kilogramdan fazla ve sütte yağ oranı %3.5 düzeyinde oluyor.
     

Kültür Irkı Süt İnekleri ve Süt Verimi 

  • İsviçre Esmeri: En eski sütçü ırklardan olan İsviçre Esmeri, açık kahverengiden siyaha kadar farklı renklerde olabiliyor. Hem et üretiminde hem de çeki hayvanı olarak kullanılıyor. Süt ırklarının en geç gelişen türlerinden olan cins, 3500 - 5000 kg arasında süt veriyor. 
  • Siyah Alaca: Hollanda’dan dünyaya yayılan tür, siyah beyaz renkte oluyor. %3.5 yağlı süt üreten Siyah Alaca ortalama 4500 litre süt veriyor. Türkiye’de en çok bulunan kültür ırkları arasında sayılıyor. 
Kültür Irkı Süt İnekleri ve Süt Verimi 
  • Jersey: En küçük boyutlu süt ırklarından olan Jersey inekleri, en iyi otlak hayvanları arasında gösteriliyor. Çabuk gelişmesiyle avantaj sağlayan süt inekleri, %5.3 yağlı 4200 litre süt veriyor. 
  • Simental: Almanya’dan ülkemize gelen kırmızı veya sarı beyaz renklerdeki ineklerin süt verimi 5000 ile 6000 litre arasında değişiyor. 

Süt Üretimi için Hangi Irkı Seçmelisiniz? 

Bir türün çok iyi olduğunu işaret etmek, diğerlerine kötü demek doğru bulunmuyor. Yetiştirilme koşulları ve amacına göre farklı türlerin farklı avantaj ve dezavantajları bulunuyor. İşletmenizin fiziksel koşullarına, imkanlarına, ekonomik duruma bakara seçim yapmalısınız. Türkiye’nin farklı bölgelerinde farklı iklim ve coğrafya koşulları bulunduğundan, inek doğasının şartlara uygunluğuna bakarak karar vermelisiniz. Uzmanlar, bu değerlendirme sırasında, yerli ırkların coğrafyaya tam uyum sağlayarak hayatta kaldığını hatırlatıyor. Kültür ırklarına, daha önce denenmemiş alanlarda yatırım yapmak süt üretimi açısından riski beraberinde getiriyor. Ülkemizde meraların genellikle zayıf, hayvanlar için bitkisel üretimin kısıtlı ve süt fiyatlarının düşük olması süt üretimi için var olan diğer dezavantajlar arasında yer alıyor. Irkın maliyetini, dayanıklılığını, çevresel koşullara uygunluğunu ve süt verimini gözden geçirerek karar vermelisiniz. Bölgenizdeki hakim ırkları öncelikli değerlendirmeli, yerli ırkların adaptasyon kabiliyetinin daha iyi olduğunu aklınızda tutmalısınız. 
 

Süt Üretimi için Hangi Irkı Seçmelisiniz?

Uzmanlar, eğer süt miktarı önemliyse Holstein ırkının seçilebileceğini belirtiyor. Sütün yağ oranı ve protein değerine göre seçim yapılıyorsa Jersey ırkı iyi bir alternatif oluyor. Yem tüketiminin daha ekonomik olması üzerinden birr hesap yapıldığında Brown Swiss cinsi çiftçilerimize seçenek oluşturuyor. Simental ırkların iri cüsseli olması, Holstein inekleri kadar süt verimi göstermemesi, yemden yararlanma oranı türün dezavantajlarını oluşturuyor.  Ancak vereceği yeme güvenen işletmeler, Simmental türü süt ineklerine yöneliyor. Bu türden ekonomik süt elde etmek, kombine özelliğinden yararlanmak için çok yem yedirmek gerekebiliyor. 

Süt İnekleri ve Et İnekleri Hakkında Temel Bilgiler

  • Et ineklerinin süt verimi ancak buzağılarının beslenmesine yetiyor. Beslenen yavrular sütü ete dönüştürüyor. 
  • Et ineklerinin sütü sağılmıyor. 
  • Et ineklerinden melezlenen yavruların safkanlardan daha verimli olduğu not düşülüyor. 
  • Et inekleri, süt ineklerine göre daha uzun ömürlü oluyor. 
  • Etçi ineklerden hemen hemen her yıl bir yavru alınabiliyor.
  • Süt ineklerinde metabolik hastalıklar, mastitis, döl tutmama gibi sorunlar daha sık görülüyor. 
  • Süt inekleri, sürüde ortalama 3 laktasyon kalabiliyor. Verim ve ömür açısından dezavantaj taşıyor. 

Tarım ve hayvancılığın en önemli alanlarından biri olan süt üreticiliği hakkında detaylı bilgiye Tarfin Blog’ta yer alan diğer makaleler üzerinden ulaşabilirsiniz. Tarım ve hayvancılık için gerekli tüm ihtiyaçlarınızı Tarfin Mobil üzerinden karşılayabilirsiniz. Peşin veya hasat vadeli ödeme seçeneklerinden yararlanabilirsiniz. 

En Çok Süt Veren Süt İneği Irkları Nelerdir?

Isparta Tarım İl Müdürlüğü’ne göre, en çok süt üretimi kültür ırklarından elde ediliyor. Siyah Alacalar, Esmerler, Simentaller ve Jerseyler en çok süt veren türleri oluşturuyor. Yerli ırklar arasında en iyi verim Güney Anadolu Kırmızısı’ndan sağlanıyor.

Türkiye’de En Çok Hangi Süt İneği Irkı Bulunuyor?

Ülkemizde sütçü ırklardan en çok Siyah Alaca yetiştiriliyor. Amerika gibi birçok ülkede en çok süt üretimi bu cins üzerinden yapılıyor.

Irkın Süt Verimi Üzerindeki Etkisi Nedir?

Irk, bir inekten alabileceğiniz süt miktarını belirleyen temel faktör olarak karşımıza çıkıyor. Çevre şartları ne olursa olsun, ne kadar iyileştirilirse iyileştirilsin, genetik yapı gereği hayvanların süt üretimi sınırlı oluyor. Hiçbir hayvan, şartlar ne olursa olsun genetik yapının üstüne çıkamıyor. Ayrıca, genetik verimlilik fazla olsa dahi, eğer çevresel şartlar desteklenmiyorsa süt verimi istenen düzeyde gerçekleşmiyor.

Benzer Haberler

Lahana Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
30.11.2021
Lahana Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Lahana yetiştiriciliği yılın büyük çoğunluğunda yapılabiliyor. Beyaz ve kırmızı lahana nasıl yetiştirilir öğrenmek için hemen tıklayın.

Devamını oku
Tarımda Güneş Enerjisi Nasıl Kullanılabilir?
16.02.2021
Tarımda Güneş Enerjisi Kullanımı

Tarımda güneş enerjisi kullanımı her geçen gün yaygınlaşıyor. Tarımda güneş enerjisi nasıl kullanılabilir, detaylar sizlerle.

Devamını oku
Fındık Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
24.04.2021
Fındık Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Fındık yetiştiriciliği nasıl yapılır, fındık yetiştiriciliğine uygun şartlar nelerdir gibi soruların yanıtlarını Tarfin Blog'ta okuyabilirsiniz.

Devamını oku