Domates Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Domates Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır? 13.04.2021

Sofralarımızda hemen her gün yer alan, dünyanın en çok tükettiği sebzelerden biri olan domates, ülkemizde de yetiştiriliyor. Anavatanı Güney Amerika olan sebze, yeni dünyanın keşfi sonrası 1900’lü yılların ardından topraklarımızda da üretilmeye başlanıyor. İlk olarak Adana’da yetiştirilen ürün, hem açıkta hem de örtü altında üretilerek dört mevsim tüketicilerin beğenisine sunuluyor. Örtü altı yetiştiriciliğin en çok tercih edildiği ekinlerden birinin domates olması ise elbette tesadüf değil… Domatese olan talebin fazlalığı, dört mevsim tüketim isteği, işlenmiş gıdalarda sıklıkla kullanımı domates yetiştiriciliğini destekliyor. Ayrıca domatesler, kısa vejetasyon süresinde yüksek verimlilik sunduğu için çiftçilerimizin yüzünü güldürüyor. 

Domatesin, besin değerinin bir hayli yüksek olması, bol miktarda vitamin, mineral, aminoasit içermesi onu diğer sebzelerden ayırıyor. Özellikle likopen bakımından zengin olması nedeniyle pişirilerek kullanımına da sıklıkla rastlanıyor. Hem taze hem de işlenerek tüketilebiliyor. 

Domates Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele adlı Tarım ve Orman Bakanlığı belgesine göre, domatesler büyüme tiplerine göre üç grupta inceleniyor. 

  • Bodur domatesler
  • Yarı bodur domates çeşitleri 
  • Sırık domatesler 

Domates tohumları çimlendikten sonra, fidede 2-7 yapraklı boğum oluştuğunda çiçek tomurcuğu da çıkıyor. Tomurcuklanmayla beraber ekinin boyuna uzaması da duruyor. Tomurcukla yan sürgün üzerinden büyüme devam ediyor. Sırık domatesler bu şekilde uzayarak 2-5 metreye kadar boylanabiliyor. Bodur domateslerde ise çiçek tomurcuğunun yanından büyüme devam etmiyor. Türler bu şekilde kolaylıkla ayırt edilebiliyor. 

Ekinlerin kökleri de çimlenmeyle beraber kazık kök şeklinde gelişiyor. Uzayan ve yan köklerle gelişen bitkinin kökleri uygun koşullarda 1.5 ile 5 metreye kadar inebiliyor. Örtü altı domates yetiştiriciliğinde, bazı çeşitlerin kökleri 30-40 cm’ye kadar yayılıyor, 60 cm derinliğe kadar inebiliyor. Otsu gövde zamanla odunsulaşıyor ve meyvelerle beraber yer yüzeyine daha yakın hale gelebiliyor. 

Açık Domates Yetiştiriciliği: Açık Tarlada Domates Yetiştiriciliği makalesine göre domates bakımı; çapalama, sulama, budama, koltuk alma, uç alma ve hasat adımlarını içeriyor. Fideler dikildikten 2 hafta sonra birinci çapa, ondan 2-3 hafta sonra 2. çapa yapılıyor. Sırık çeşitlerde ikinci çapa ile beraber sırık da dikiliyor. Bu sırada boğaz doldurma işlemi yapılırken yabani otların ayıklanmasına özen gösteriliyor. İlk koltuk alma bitkilere herek verilirken başlıyor ve 10-15 günde bir tekrar ediliyor. 

Örtü Altı Domates Yetiştiriciliği: Örtü Altı Domates Yetiştiriciliği makalesine göre domates fideleri 5-6 yapraklı olduğu dönemde dikiliyor. Domates serada yetiştirilirken az fakat sık sulama yapılıyor, meyve tutumundan itibaren su miktarı artırılıyor. Dikim sonrası can suyu vermek ise kök gelişimine destek oluyor. Sera yetiştiriciliğinde en çok sırık çeşit kullanılıyor. Ekinler yetişirken hereklerle desteklenerek dik durması sağlanıyor. Bitkiye 3. veya 4. yaprağın gövdeyle birleştiği yerin altından ip bağlanıyor. Askıya alma denilen bu işlem sayesinde gövde meyveleri taşıyabiliyor. Domatesler 5-15 cm boya eriştiğinde koltuklar alınmaya başlıyor. Doğru zamanda alındığında yeniden çıkma sorunu yaşanmıyor. Domates yetiştiriciliğinde budama işlemleri sabahtan öğlene kadar yapılıyor. Domates bitkisinin bu saatlerde su içeriği yüksek olduğu için kırılganlığı da fazla oluyor, işçilik süresini ve yara tabakası oluşumunu azaltan bu tüyo birçok çiftçimiz tarafından biliniyor. Ayrıca budama yapılırken tırnak tabakası bırakılmaması önem arz ediyor. 

Domates Yetiştiriciliği İçin Uygun Şartlar Nelerdir?

Domates Yetiştiriciliği İçin Uygun Şartlar Nelerdir?

Ilık ve sıcak iklimleri seven domatesler, soğuktan hoşlanmıyor. Yetiştirme döneminde sıcaklığın -2 derecenin altına düşmesi zararın ortaya çıkmasına neden oluyor. 14 derecenin altında olgunlaşma gecikirken verimde de düşüş meydana geliyor. Ekin için uygun sıcaklığın 22 ile 26 derece olduğu belirtiliyor. 15 derecenin altında ve 35 derecenin üstündeki hava sıcaklıklarında, meyve tutumunda düzensizlik olması normal karşılanıyor. Gece gündüz sıcaklık farkının, domates yetiştiriciliğinde önemli olduğunun altı çiziliyor. Gece ve gündüz arasında 8-12 derece fark olması ekin için ideal görülüyor. 11 derecenin altında tozlanma ve döllenme sorunları oluşurken, en iyi tozlanmanın 16-17 derecenin üstünde gerçekleştiği ifade ediliyor. 

Eğer sera yetiştiriciliği yapılıyorsa, hava sıcaklığı 24 dereceyi aştığında seranın havalandırılmaya başlanması tavsiye ediliyor. Nemin %65-70 aralığında olması önem arz ediyor. Döllenme döneminde ise ideal nem %70-80 olduğunda verim yükseliyor. Domates 6 saat doğrudan güneş alan yerlerde daha iyi yetişiyor. Yeterli güneş ışığı gelmediğinde bitki zayıf düşüyor, gelişim engelleniyor. 

Domates toprak açısından seçici görülmüyor. İklim şartlarının uyduğu, hemen hemen tüm topraklarda domates yetiştiriciliği yapılabiliyor. Hava ve su tutma kapasitesi iyi olan, tuzluluk içermeyen, derin topraklarda domates daha verimli oluyor. Kumlu toprakta da hafif killi toprakta da domates yetiştirilebiliyor. Toprağın pH derecesinin 5 ile 7 arasında olması, en iyi sonucun alınmasına yardım ediyor. Köklü bir bitki olan domatesin ekiminden önce, toprağın derin sürülmesi yetiştirme için avantaj sağlıyor. 

Domates Nerede Yetişir?

Domates Nerede Yetişir?

Domates ülkemizde en çok Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde yetiştiriliyor. Domatesin en çok yetiştirildiği iller arasında ise Antalya, Bursa ve Manisa sayılıyor. Ayrıca ülkemizde bazı bölgelerin farklı türlerdeki domatesleri meşhur görülüyor. Çanakkale yuvarlak ve büyük domatesleriyle tanınırken, salçalık domates için ise Bursa yöresinin ürünleri tercih edilebiliyor. Domates toprak bakımından seçici olmasa da iklim açısından ılıman ve sıcak yerlerde daha kolay yetiştirilebiliyor. 

Domates hastalıkları ve zararlıları ile ilgili detaylı bilgiyi ise diğer blog yazımızdan alabilirsiniz. 

Siz de domates yetiştiriciliği sırasında ihtiyacınız olan tarım ürünlerini Tarfin Mobil aracılığıyla alabilir, fiyat karşılaştırması yaparak uygulama üzerinden en avantajlı gübreyi, ilacı hemen bulabilirsiniz. Tarfin, sunduğu ödeme alternatifleriyle çiftçilerimize kolaylık vadediyor. İster peşin ister vadeli ödeme imkanı sağlayan Tarfin ile 500’ü aşkın satış noktası aracılığıyla tanışabilirsiniz. 

Domatese hangi gübre atılır?

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın domates gübreleme yayınına göre, yapılan toprak analizlerine göre gübre kullanımına başlanıyor. Domatesler, besin ihtiyacının %20’sini fide döneminde, %35’ini çiçeklenme ve hasat arası dönemde, kalan %45’i ise olgunlaşma ve hasat döneminde topraktan kaldırıyor Kumlu topraklarda azot, fosfor ve potasın yetersiz olması durumunda dahi taban gübresi önerilmiyor. Damlama ile gübre uygulanıyor. Tınlı topraklarda gübrelerin üçte biri tabandan, üçte ikisi ise üst gübreleme olarak veriliyor. Killi topraklarda azot, potasyum veya fosfor yönünden eksiklik varsa, gübrelerin üçte ikisi tabandan, üçte biri damla ile uygulanıyor.

Domates nasıl sulanır?

Domates için en ideal sulama yönteminin damla sulama olduğu biliniyor.

Domates Ne Zaman Meyve Verir?

Açık tarlada yetiştirilen domates, tohum ekiminden sonra 80-100 gün içinde, fide dikiminden sonra ise 60-80 gün arasında hasatlık hale geliyor. Serada yetiştirilen domatesler, 60-70 gün sonra hasat edilmeye başlanıyor. Yeşilken de kırmızıyken de hasat edilebilen domateslerin uzun hasat aralığı olması, pazarda kullanışlılığı artırıyor.

Domates kaç günde bir sulanır?

Domates nemi sevse de çok sulamak ekine zarar verebiliyor. Mayıs ayında ortalama 3 günde 1, haziran ayında 2 günde 1, temmuz ayında 6 günde 5 kez sulama öneriliyor. Ağustos ayında haftada 4, eylülde ise haftada bir sulama yeterli oluyor.

Domates ne zaman dikilir?

Domates fidesi dikimi için uygun zaman hava şartlarına göre değişiyor ancak genellikle mayıs ayında fide dikimi gerçekleştiriliyor.

Domates hangi mevsimde ekilir ve yetişir?

Domates tohumunun ekimi için ilkbahar ayları uygun görülüyor. Mart, nisan ve mayıs aylarında tohumdan üretime başlanabiliyor. Domates yetiştiriciliği için havanın 14 derecenin üstünde olması gerektiği için bahar ve yaz aylarında yetiştirme tercih ediliyor.

Benzer haberler

Hayati Boğa
19.02.2021
Toprakla Geçen Bir Ömür: Hayati Boğa

Tarfin'in değerli satış noktaları her ay konuğumuz oluyor. Sayın Hayati Boğa'nın tarım ve hayvancılık önerilerine erişmek için söyleşimizi okuyabilirsiniz.

Devamını Oku
Üre Gübresi Nedir?
23.03.2021
Üre Gübresi Nedir?

Üre gübresi nedir, nasıl kullanılır gibi sorularınız Tarfin Blog'ta yanıtlanıyor. Üre gübresi ve üre gübresi kullanımı hakkında tüm bilgiler için tıklayın.

Devamını Oku
Tarfin Karadeniz'de Hizmet Vermeye Başladı
05.11.2020
Tarfin Karadeniz Şehirlerinde Hizmet Vermeye Başladı...

Tarfin Karadeniz'de hizmet vermeye başladı

Devamını Oku